معين الدين نطنزى

119

منتخب التواريخ معينى ( فارسى )

او به درآورد و چون شر آن طايفه را بالكلى از سر مسلمانان دفع كرد او را مصاحب ايلچيان به درگاه قاآن فرستاد . و چون به الماليق برسيد يرليغ بيامد كه هم در راه به ياساق رسانيدند . بعد از آن هولاكو خان متوجه بغداد شد . مستعصم باللّه به اغواى سليمان شاه دواتى و ابن علقمى كه وزير بودند تمرد نمود ، تا چنانچه مشهور است بغداد كرها و جبرا شد و مستعصم به سياست رسيد . ممالك ايران بالكلى صافى گشت و حكام بلاد روم نيز به اطاعت آمدند . چند كرت ميان هولاكو خان و باتو و بركاى جنگ‌هاى صعب شد اما ظفر او را بود . در ايام دولت خود به استصواب خواجه نصير الدين محمد الطوسى رصد ببست و زيج خانى كه امروز سند مستخرجان كافهء عالم است به نام او نوشتند . اگرچه كافر بود عدالتى تمام داشت . بعد از آنكه ده سال سلطنت كرد به تاريخ سنهء ثلاث و ستّين و ستّ مايه ( 663 ه / 1265 م ) در ديه خواركان به سكته فرورفت . چهل و هشت سال عمر داشت . وزير او شمس الدين بيتكچى بود . ذكر جلوس اباقا خان بن هولاكو خان در زمان حيات پدر به حكومت خراسان منصوب بود . بعد از وفات او در آذربايجان به قايم مقامى پادشاه شد و برقرار وزارت به صاحب اعظم شمس الدين مسلم داشت . اباقا سراى كه در نهايت يايلاق بيش برماق واقع است از آثار او است . وسعت مملكتش از ابتداى بخارا تا نهايت شام رسيده . عدالتى به طبقه داشت و به هيچ نوع دربند مضرت هيچ طايفه نبود . مدت هفده سال به استقلال و اختيار سلطنت كرد . در سنهء ثمانين و ستّ مايه ( 680 ه / 1281 م ) از افراط مداومت شراب فرورفت . مدفن او در اباقاسراى مذكور واقع است . ذكر جلوس تكودر بن هولاكو خان بعد از برادر پادشاه شد و به جهت آنكه اهالى اسلام رغبت سلطنت او كنند خود